|
ASANSÖR YÖNETMELİĞİ
(95/16/AT)
15 Şubat 2003 - Sayı : 25021
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı; İmar Kanunu ve buna bağlı imar
yönetmeliklerine göre inşa edilen binalarda, insan ve yük
taşımasında kullanılan asansörlerin ve güvenlik aksamlarının
projelendirilmesi, tasarımı, imali, montajı ve bakımı gerektiği gibi
yapıldığında ve işletilmesinde kullanıcıların sağlığını ve
güvenliğini tehlikeye atmayacak şekilde piyasaya arz edilmelerini
teminen; tasarım ve imalat aşamalarında uyulması gereken temel
sağlık ve güvenlik kuralları ile takip edilmesi gereken uygunluk
değerlendirme işlemlerini ve uygunluk değerlendirmesi yapacak
onaylanmış kuruluşların görevlendirilmesinde dikkate alınacak asgari
kriterleri belirlemektir.
Kapsam
Madde 2 - Bu Yönetmelik kapsamına ilişkin hususlar aşağıda
belirtilmiştir.
a) Bu Yönetmelik, binalarda ve inşaatlarda sürekli olarak
kullanılan asansörleri ve Ek IV’de listelenen asansörde kullanılacak
güvenlik aksamlarını kapsar.
Asansörler için bu Yönetmelikte belirtilen risklerin tamamı veya bir
bölümü belirli yönetmeliklerin kapsamına giriyorsa, bu Yönetmelik
söz konusu belirli yönetmeliklerin yürürlüğe giriş tarihinden önceki
bu tür asansörlere uygulanmaz veya uygulaması durdurulur.
b) Bu Yönetmelik, aşağıda belirtilen asansörleri kapsamaz.
1) Kamu veya özel, insan taşımacılığına yönelik asma kablolu
demiryollarını da kapsayan kablolu havai hatları,
2) Askeri veya güvenlik amaçlı özel tasarımlanmış ve yapılmış
asansörleri,
3) Maden ocağı vinçleri,
4) Sahne asansörleri,
5) Nakil vasıtalarına monte edilmiş asansörleri,
6) Makinelere bağlı ve sadece çalışma yerine giriş amaçlı
asansörleri,
7) Dişli Rayda çalışan trenleri,
8) İnsan veya insan ve yüklerin taşınması amaçlı asansörlere
yönelik inşaat alanında kullanılan şantiye asansörleri.
Dayanak
Madde 3 - Bu Yönetmelik, 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik
Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun ve 4077 sayılı
Tüketicinin Korunması Hakkında Kanuna dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık : Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
b) Müsteşarlık : Dış Ticaret Müsteşarlığını,
c) Komisyon : Avrupa Birliği Komisyonunu,
d) Asansör : Binalarda ve inşaatlarda, belirli seviyelerde
hizmet veren, esnek olmayan ve yatay düzlemle 15°’den fazla bir açı
oluşturan sabit raylar boyunca hareket eden bir kabine sahip olan ve
;
- İnsanların,
- İnsanların ve yüklerin ve
- Kabine girilebiliyorsa, yani bir kişi zorlanmadan kabine
girebiliyorsa ve kabin içine ya da kabin içindeki bir kişinin
kolayca ulaşabileceği şekilde yerleştirilmiş kontrollerle teçhiz
edilmiş ise, sadece yüklerin taşınmasına yönelik bir tertibatı,
e) Model asansör : Teknik dosyasında, objektif değerler ile
tanımlanan ve benzer güvenlik aksamını kullanan model asansöre uygun
olarak imal edilen asansörlerin temel güvenlik kurallarını nasıl
karşılanacağının gösterildiği numune asansörü;
(Model asansör ile model asansörün tipleri olan asansörlerin
parçalarını oluşturan asansörler arasında izin verilen tüm
varyasyonlar azami ve asgari değerleriyle birlikte teknik dosyada
açıkça belirtilmelidir.
Temel güvenlik kurallarını sağlamak bakımından muhtelif ekipmanın
benzerliği hesaplama ve/veya tasarım planları gösterilebilir.)
f) Asansör Firması: Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörlerin
tasarımından, imalatından, montajından, projesinden, bakımından,
işletme ruhsatından ve piyasaya sürülmesinden sorumlu olan ve ürüne
adını, ticari markasını veya ayırt edici işaretini koyarak CE
işaretini iliştiren ve AT uygunluk beyanını düzenleyen gerçek veya
tüzel kişileri; asansör firmasının Türkiye dışında olması halinde,
asansör firması tarafından yetkilendirilen temsilciyi ve/veya
ithalatçıyı; ayrıca asansörün tedarik zincirinde yer alan ve
faaliyetleri asansör güvenliğine ilişkin özelliklerini etkileyen
gerçek veya tüzel kişi veya kuruluşu,
g) Güvenlik aksamı : Ek- IV’de listelenen asansör aksam ve
parçalarını,
h) Güvenlik aksamı imalatçısı: Bu Yönetmelik kapsamındaki
asansörlerin güvenlik aksamının tasarımından, imalatından, piyasaya
sürülmesinden sorumlu olan ve ürüne CE işaretini iliştiren ve AT
uygunluk beyanını düzenleyen gerçek veya tüzel kişi veya kuruluşu;
güvenlik aksamı imalatçı firmasının Türkiye dışında olması halinde,
güvenlik aksamı imalatçı firması tarafından yetkilendirilen
temsilciyi ve/veya ithalatçıyı; ayrıca güvenlik aksamının tedarik
zincirinde yer alan ve faaliyetleri asansör güvenliğine ilişkin
özelliklerini etkileyen gerçek veya tüzel kişiyi,
i) Modül: Bu Yönetmelik gereğince, asansörün veya güvenlik
aksamının taşıdığı risklere göre hangi uygunluk değerlendirmesi
işlemlerine tabi tutulacağını gösteren yollardan her birini,
j) CE Uygunluk işareti: Bu Yönetmelik kapsamındaki
asansörlerin veya güvenlik aksamlarının veya asansörlerin imalinde
kullanılan asansörle ilgili diğer ekipman, aksam ve parçaların
çalışırken veya kullanırken çevrenin ve insanların sağlık ve
güvenliğini veya söz konusu ise malların güvenliğini tehdit
etmeyecek nitelikte olduğunu belirten, bu Yönetmelikte yer alan
temel sağlık ve güvenlik kurallarına, teknik düzenlemede yer alan
kurallara uygun olduğunu ve tüm uygunluk değerlendirmesi işlemlerine
tabi tutulduğunu ve bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu gösteren
işareti,
k) Temel Güvenlik Kuralları : Asansörün / güvenlik aksamının
insan sağlığı ve güvenliği veya söz konusu ise malların güvenliğinin
korunması açısından sahip olması gereken asgari sağlık ve
tüketicinin korunması açısından sahip olması gereken asgari güvenlik
koşullarını,
l) Uygunluk Değerlendirmesi: Asansör veya güvenlik aksamının
bu Yönetmeliğe uygunluğunun denenmesi ve muayene edilmesi ve / veya
belgelendirilmesine ilişkin her türlü faaliyeti,
m) Uygunluk Değerlendirmesi Kuruluşu: Asansör veya güvenlik
aksamının bu Yönetmeliğe uygunluğunun denenmesi ve muayene edilmesi
ve/veya belgelendirilmesine ilişkin faaliyette bulunan özel veya
kamu kuruluşunu,
n) Onaylanmış Kuruluş: 4703 sayılı Kanun ve bu Kanunun
uygulama yönetmeliklerinden Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile
Onaylanmış Kuruluşlara Dair Yönetmelik ve bu Yönetmelik hükümlerine
göre bu Yönetmelik çerçevesinde uygunluk değerlendirme faaliyetinde
bulunmak üzere test, muayene ve/veya belgelendirme kuruluşları
arasından Bakanlık tarafından belirlenerek yetkilendirilen özel veya
kamu kuruluşunu,
o) Standart : Üzerinde mutabakat sağlanmış olan, kabul
edilmiş bir kuruluş tarafından onaylanan, mevcut şartlar altında en
uygun seviyede bir düzen kurulmasını amaçlayan, ortak ve tekrar eden
kullanımlar için bu Yönetmelik kapsamındaki asansörün veya güvenlik
aksamı veya diğer aksamın özellikleri, işleme ve imalat yöntemleri,
bunlarla ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme,
etiketleme ve uygunluk değerlendirmesi işlemleri hususlarından biri
veya birkaçını belirten ve uyulması ihtiyari olan düzenlemeyi,
ö) Ulusal Standart : Bu Yönetmelik kapsamındaki asansör veya
güvenlik aksamı veya diğer aksamlara yönelik Türk Standartları
Enstitüsü tarafından hazırlanan standartları,
p) Uyumlaştırılmış Ulusal Standart : Bu Yönetmelik
kapsamındaki asansör veya güvenlik aksamı veya diğer aksamlara
yönelik uyumlaştırılmış Avrupa standardını uyumlaştıran ve Türk
Standartları Enstitüsü tarafından Türk Standardı olarak kabul edilip
yayımlanan standardı,
r) Uyumlaştırılmış Avrupa Standardı : Bu Yönetmelik
kapsamındaki asansör veya güvenlik aksamı veya diğer aksamlara
yönelik Avrupa Birliği Komisyonunun talimatı üzerine bir Avrupa
Standardizasyon Kuruluşu tarafından hazırlanan ve Avrupa
Toplulukları Resmi Gazete’sinde ismi yayımlanan standardı,
s) AT Uygunluk Beyanı : Asansör firmasının veya güvenlik
aksamı imalatçısının piyasaya arz ettiği asansörün veya güvenlik
aksamının bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu beyan ettiği
belgeyi,
ş) AT Tip İnceleme Belgesi : Onaylanmış kuruluş tarafından
düzenlenerek asansör firmasına verilen asansör veya güvenlik
aksamının bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu gösteren belgeyi,
t) Piyasaya arz : Asansör firmasının asansörü kullanıcıya
hazır hale getirdiği ilk durumu veya güvenlik aksamı imalatçısı veya
diğer aksam imalatçılarının imal ettikleri aksamları, asansör
firmasına tedarik ve kullanımı amacıyla bedelli veya bedelsiz olarak
piyasada yer alması için hazır hale getirdiği ilk durumu,
u) Piyasa Gözetimi ve Denetimi : Bu Yönetmelik kapsamındaki
asansörün veya güvenlik aksamının veya diğer aksamların piyasaya
arzı veya dağıtımı aşamasında veya bunlar piyasada veya kullanımda
iken bu Yönetmeliğe uygun olarak imal edilip edilmediğinin ve
güvenli olup olmadığının Bakanlık tarafından denetlenmesi veya
denetlettirilmesini,
ü) Bina sorumlusu: Asansörün, bu Yönetmelik kurallarına uygun
olarak güvenli bir şekilde çalışmasını sağlamak amacıyla düzenli
olarak bakımını ve onarımını ve kontrolünü yaptırmaktan sorumlu
olan, binanın maliki, kat maliki veya bunların yetki verdiği kişi
veya kuruluşu,
v) Yetkili Servis : Bu Yönetmelik kapsamında yer alan
asansörlerin bakımı ve onarımı için asansör firması tarafından
yetkilendirilen özel veya tüzel kişiyi,
y) Ürün : Asansörü ve/veya asansör aksam ve parçalarını,
z) İşletme Ruhsatı: Bu Yönetmelik kapsamında piyasaya arz
edilen asansörün; avan ve tatbikat projelerine, standartlara ve bu
Yönetmeliğin temel kurallarına ve teknik düzenlemelere uygunluğunun
belgelenmesini müteakip, binanın bağlı bulunduğu Belediye veya
belediye hudutları dışında Valilik tarafından verilen, asansörün
kullanılmasında can ve mal güvenliği açısından bir sorun olmadığını
belirten belgeyi,
za) Asansör yaptırıcısı : Asansörün tesisi için asansör
firması ile sözleşme yapan özel veya tüzel kişileri,
zb) Elektrik Projesi: Tesis edilecek asansörün tipine göre
elektrikli kumanda, kontrol, emniyet sistemleri, sinyal sistemleri
ve genel tahrik güç vb. sistemlerini ihtiva eden elektrik akım
yollarını gösteren projeleri, bunların birbirinden ayrılmaz bir
bütün oluşturduğunu,
zc) Proje: Yapılacak tesisin hesaplarını, elektrik
projelerini, ölçülerini ve binaya yerleşik şeklini kapsayan komple
tasarımı,
zd) İnşaat Mahalli: Yapılarda asansör kabininin çalışacağı
kuyu ile tahrik ve kumanda elemanlarının bulunduğu mahallini,
ze) Trafik Hesabı: Bina şekil ve ihtiyaçlarına göre asansörün
adet, hız, kapasite, kumanda ve kullanma şekillerini en ekonomik
biçimde tespit eden hesap tarzını,
zf) Yıllık Kontrol: Asansörün emniyet ve işletme yönünden
standartlara uygun şekilde çalıştığının yılda en az bir defa yetkili
bir mühendis tarafından kontrol edilmesini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Temel Güvenlik Kuralları ve Standartlar
Temel Güvenlik Kuralları
Madde 5 - Bu Yönetmelik kapsamına giren asansörler, Ek-I’de
belirtilen temel sağlık ve güvenlik kurallarını yerine getirmek
zorundadır.
Bu Yönetmelik kapsamındaki güvenlik aksamları, Ek-I’de getirilen
temel sağlık ve güvenlik şartlarını karşılamalı veya monte
edildikleri asansörde söz konusu temel kuralları sağlamalıdır.
Standartlar
Madde 6 - Standartlara ilişkin hususlar aşağıda
belirtilmiştir.
a) Bir uyumlaştırılmış stantart bir veya daha fazla temel
sağlık ve güvenlik gereğini kapsaması durumunda,
1) Bu standarda uygun imal edilen asansörlerin 5 inci
maddedeki ilgili temel kurallara uygun olduğu kabul edilir veya,
2) Bu standarda uygun imal edilen, güvenlik aksamının doğru
olarak monte edildikleri asansörlerin ilgili temel kurallara
uymasını sağlamak için uygun olduğu kabul edilir.
b) Bakanlık, uyumlaştırılmış ulusal standartların isim ve
numaralarını Resmi Gazete’de yayımlar. Bakanlık bu bilgileri
Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona bildirir.
c) Bakanlık, uyumlaştırılmış Avrupa standardının bulunmadığı
durumda, Ek-I’de yer alan asgari temel sağlık ve güvenlik
kurallarının doğru uygulanması için önemli ya da ilgili mevcut
ulusal standartlar ve teknik özellikler hakkında ilgili taraflara
bilgi vermek için gerekli önlemleri alır.
d) Bakanlık, (a) bendinde belirtilen uyumlaştırılmış ulusal
standartların veya bu standartların esas aldığı Avrupa
standartlarının 5 inci maddede belirtilen güvenlik şartlarını
tamamen sağlamadığını tespit etmesi durumunda, konuyu Müsteşarlık
aracılığı ile Komisyona bildirir. Komisyon konu üzerinde yapacağı
değerlendirmeyi müteakiben, söz konusu uyumlaştırılmış Avrupa
standardını ve bunu uyumlaştıran uyumlaştırılmış ulusal standardın
yayımdan çekilmesi gerektiğini bildirmesi halinde, Bakanlık söz
konusu uyumlaştırılmış ulusal standardı Resmi Gazete’deki yayımlanan
listeden çıkarır.
e) Ek-XV’de Türk Standartları Enstitüsü tarafından
uyumlaştırılan mevcut uyumlaştırılmış standartlar verilmiştir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Uygunluk Değerlendirmesi İşlemleri, "CE" İşaretlemesi ve
CE Uygunluk İşaretinin Usulsüz Kullanımı
Uygunluk Değerlendirmesi İşlemleri
Madde 7 - Güvenlik aksamları ve asansörler için uygunluk
değerlendirme işlemleri aşağıda belirtilmiştir.
A- Güvenlik aksamları için uygunluk değerlendirmesi işlemleri:
Ek-IV’de belirtilen güvenlik aksamlarının piyasaya sürülmesinden
önce, güvenlik aksamı imalatçısı tarafından aşağıdaki işlemler
yapılmalıdır.
a) Güvenlik aksamına aşağıda belirtilen uygunluk
değerlendiresinden birisi uygulanır.
1) Güvenlik aksamı modeli, Ek -V’e göre AT tip incelemesine
ve Ek-XI’e göre onaylanmış bir kuruluş tarafından yapılacak imalat
denetimine sunulur veya ,
2) Güvenlik aksamı modeli Ek-V’e göre AT tip incelemesine
sunulur ve Ek-VIII’e göre imalat denetimine yönelik bir kalite
güvence sistemi işletilir veya ,
3) Güvenlik aksamı modeli için Ek-IX’a göre tam kalite
güvence sistemi işletilir.
b) Kullanılan Ekte (duruma göre Ek-VIII, Ek-IX veya Ek-XI)
verilen şartları dikkate alarak, her güvenlik aksamına CE işareti
iliştirilir ve Ek-II’de listelenen bilgiyi içeren AT uygunluk beyanı
düzenlenir.
c) Güvenlik aksamı imalatçısı AT uygunluk beyanının bir
kopyasını güvenlik aksamının son imalat tarihinden itibaren 10 yıl
süreyle muhafaza eder.
B- Asansör için uygunluk değerlendirmesi işlemleri:
Piyasaya sürülmeden önce bir asansörün aşağıdaki işlemlerden
birinden geçmesi gerekmektedir.
a) Asansör,eğer Ek-V’de bahsedilen AT tip incelemesi yapılan
bir asansöre göre tasarımlanmışsa;
1) Ek-VI’da belirtilen son muayene veya,
2) Ek-XII’de belirtilen asansör kalite güvence sistemi veya,
3) Ek-XIV’de belirtilen imalat kalite güvence sistemi
uygulanarak imal edilip, monte edilir ve deneyleri yapılır.Tasarım,
montaj ve deney safhalarına yönelik işlemler aynı asansör üzerinde
yapılabilir. Veya;
b) Asansör, Ek-V’de bahsedilen AT tip incelemesi yapılan bir
model asansöre göre tasarımlanmışsa;
1) Ek-VI’da sözü edilen son muayene veya,
2) Ek-XII’de sözü edilen asansör kalite güvence sistemi veya,
3) Ek-XIV’de sözü edilen imalat kalite güvence sistemi,
uygulanarak imal edilir, monte ve deneyleri yapılır. Veya;
c) Asansör, uyumlaştırılmış standartlara tam olarak uygun
değil ise, tasarım incelemesinin eşlik ettiği Ek-XIII’e uygun bir
kalite güvence sistemi uygulanan bir asansöre göre tasarımlanmışsa;
1) Ek-VI’da belirtilen son muayene veya,
2) Ek-XII’ye uygun olarak asansör kalite güvence sistemi
veya,
3) Ek-XIV’e uygun olarak imalat kalite güvence sistemi
uygulanarak imal edilip monte edilir ve deneyleri yapılır. Veya;
d) Asansöre bir onaylanmış kuruluş tarafından Ek-X’da
belirtilen birim doğrulama işlemi yapılır. Veya;
e) Asansör Ek- XIII’e göre tam kalite güvence sistemine tabi
tutulur, eğer bu kalite güvence sistemi ilgili uyumlaştırılmış
standartlara tamamen uygun değilse, tasarım incelenir.
Yukarıda bahsedilen (a), (b) ve (c) bentlerindeki durumlarda
tasarımdan sorumlu kişi imalat işleminden, montajdan ve deneyden
sorumlu kişiye mutlak güvenlikle çalışabilmesi için gereken tüm
belge ve bilgiyi sağlamalıdır.
C) Asansör firması, bu maddenin (B) fıkrasında sözü edilen
bütün durumlarda aşağıda belirtilen hususları yerine getirir.
a) Kullanılan Ekte (duruma göre Ek-VI, Ek-X, Ek-XII, Ek-XIII
veya Ek-XIV) verilen şartları dikkate alarak asansöre CE işaretini
iliştirir ve Ek-II’de listelenen bilgiyi içeren bir AT uygunluk
beyanı düzenler,
b) Asansörün piyasaya sürülme tarihinden itibaren 10 yıl
süreyle AT uygunluk beyanının bir kopyasını muhafaza eder.
c) Bakanlık; Komisyonun, Avrupa Birliği üyesi ülkelerin ve
diğer onaylanmış kuruluşların istemeleri halinde, uygunluk beyanının
ve son muayeneye ilişkin deney raporlarının bir kopyasını asansör
firmasından temin edebilir.
CE Uygunluk İşareti
Madde 8 - CE uygunluk işaretine ilişkin hususlar aşağıda
belirtilmiştir.
a) CE uygunluk işareti "CE" harflerinden ibarettir.
Kullanılacak işaretin şekli Ek-III’de verilmiştir. CE uygunluk
işaretinin iliştirilmesinde ve kullanılmasında 17/1/2002 tarihli ve
24643 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan CE Uygunluk İşaretinin Ürüne
İliştirilmesine ve Kullanılmasına Dair Yönetmeliğin 5 inci
maddesinin hükümleri geçerlidir.
b) CE uygunluk işareti, Ek-I’in “Genel” başlıklı bölümünün
madde 5’ine uygun olarak her asansör kabinine açıkça ve görülebilir
şekilde, Ek-IV’de listelenen güvenlik aksamının her birine, eğer
mümkün değilse güvenlik aksamına ayrılmayacak biçimde takılan bir
etiketin üzerine iliştirilir.
c) Üçüncü tarafları CE uygunluk işaretinin anlamı ve şekli
açısından yanıltacak işaretlerin asansörlere veya güvenlik
aksamlarına takılması yasaktır. CE uygunluk işaretinin
görünebilirliğini ve okunabilirliğini azaltmaması şartıyla, diğer
herhangi bir işaret asansörlere veya güvenlik aksamlarına
iliştirilebilir.
CE Uygunluk İşaretinin Usulsüz Kullanımı
Madde 9 - Bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin hükümleri saklı
kalmak kaydıyla;
a) Bakanlık, CE uygunluk işaretinin uygun olmayan bir şekilde
iliştirildiğini tespit etmesi durumunda, asansörü monte eden asansör
firması veya güvenlik aksamının imalatçısı asansörün veya güvenlik
aksamının CE uygunluk işaretiyle ilgili hükümlere uygun olmasını
sağlamakla ve yapılan bu ihlali sona erdirmekle yükümlüdür.
b) Uygun olmama durumu devam ediyorsa, Bakanlık, söz konusu
güvenlik aksamının piyasaya arzının kısıtlanmasına veya
yasaklanmasına veya asansörün piyasadan çekilmesini ve kullanımının
yasaklanmasına ilişkin tüm önlemleri alır.
Bakanlık bu durumu ve yapılan işlemleri Müsteşarlık aracılığı ile
Komisyona ve Avrupa Birliği üyesi ülkelere bildirir.
c) Asansör firmasının veya güvenlik aksamı imalatçısının bu
Yönetmeliğin yükümlülüklerine uymaması durumunda, asansörü veya
güvenlik aksamını piyasaya arz eden kişi, bu yükümlülüklerden
sorumludur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Piyasaya Arz, Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Piyasaya Arz
Madde 10 - Bu Yönetmeliğe uygun olarak imal edilmiş asansörlerin
veya güvenlik aksamlarının piyasaya arzı ve serbest dolaşımına
ilişkin esaslar aşağıda belirtilmiştir.
a) Doğru bir biçimde projelendirilen, imalatı, montajı ve her
ay bakımı yapılan ve amacına uygun olarak kullanılan bu Yönetmelik
kapsamında yer alan ve sadece insan sağlığını ve güvenliğini, yerine
göre malların güvenliğini tehlikeye atmayan asansörlerin piyasaya
arz edilmesine ve hizmete konulmasına izin verilir.
Bu Yönetmelik kapsamına giren güvenlik aksamının piyasaya arzına
veya hizmete sokulmasına, monte edildikleri asansörlerin doğru bir
biçimde montajı ve bakımı yapıldığında ve amacına uygun olarak
kullanıldığında, sadece insan sağlığı ve güvenliğini veya söz konusu
ise malların güvenliğini tehlikeye atmamaları halinde izin verilir.
b) Bu Yönetmeliğe uygun asansörlerin ve/veya güvenlik
aksamının piyasaya arz edilmeleri veya hizmete konulmaları
yasaklanamaz, sınırlanamaz veya engellenemez.
c) Güvenlik aksamı imalatçısının beyan ettiği, bu Yönetmelik
kapsamındaki asansörlere takılması düşünülen bu Yönetmeliğe uygun
aksam ve parçaların piyasaya sürülmesi yasaklanmaz, sınırlanmaz veya
engellenmez.
d) CE uygunluk işaretini taşıyan ve beraberinde Ek-II’de
belirtilen AT Uygunluk Beyanı bulunan asansörlerin ve güvenlik
aksamlarının bu Yönetmeliğin Üçüncü Bölümünde (7 nci, 8 inci ve 9
uncu maddeler) belirtilen uygunluk değerlendirme işlemleri de dahil
olmak üzere, bu Yönetmelik hükümlerinin tümüne uyduğu kabul edilir.
e) Ticaret fuarlarında, sergilerde, gösterilerde ve benzeri
durumlarda; bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmayan asansörlerin
veya güvenlik aksamlarının asansörü monte eden firma veya güvenlik
aksamlarının imalatçısı veya yetkili temsilcileri tarafından uygun
hale getirilene kadar satışa çıkarılamayacağının görünür bir
işaretle açıkça belirtilmesi kaydıyla, yürürlükteki Yönetmelik
hükümlerine uymayan asansörlerin veya güvenlik aksamlarının
sergilenmesi engellenmez. Gösteriler sırasında, kişilerin korunması
için yeterli güvenlik tedbirleri alınmalıdır.
Piyasa Gözetimi ve Denetimi
Madde 11 - Bakanlık, asansörlerin veya güvenlik parçalarının
piyasa gözetimi ve denetimini 17/1/2002 tarihli ve 24643 sayılı
Resmi Gazete'de yayımlanan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine
Dair Yönetmelik’te belirtilen hükümler çerçevesinde yapar veya
yaptırır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Onaylanmış Kuruluş
Onaylanmış Kuruluş
Madde 12 - Bakanlık, Yönetmeliğin 7 nci maddesinde belirtilen
uygunluk değerlendirme işlemlerinde faaliyet gösterecek Onaylanmış
Kuruluşların tespitini, tayinini, bildirimini ve statülerinin
kaldırılmasını 17/1/2002 tarihli ve 24643 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanan Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları ile Onaylanmış
Kuruluşlara Dair Yönetmelik’te belirtilen hükümler ve bu
Yönetmeliğin Ek-VII'de belirtilen asgari kriterler çerçevesinde
gerçekleştirir.
ALTINCI BÖLÜM
Tedbirler
Tedbirler
Madde 13 - Asansörler veya güvenlik aksamlarının temel sağlık ve
güvenlik kurallarının yerine getirmeleri ile ilgili ve usulsüz
işaret kullanımına karşı alınan tedbirler aşağıda belirtilmiştir.
a) Bakanlık, bu Yönetmeliğe uygun olarak imal edilen CE
uygunluk işareti taşıyan ve amacına uygun olarak kullanılan bir
asansörün veya güvenlik aksamının kişilerin ve yerine göre malların
güvenliğini tehlikeye atabileceğini tespit ederse, asansörün veya
güvenlik aksamının piyasadan toplanması veya toplatılması, piyasaya
arzını engelleyecek veya serbest dolaşımını kısıtlayacak bütün
tedbirleri alır.
Bakanlık, özellikle bu durumun bu tip bir tedbir kararının
gerekçesiyle birlikte;
1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen temel
güvenlik kurallarını karşılayamaması,
2) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde bahsedilen standartların
yanlış uygulanması,
3) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde bahsedilen
standartlardaki eksiklik yüzünden olup olmadığını, Müsteşarlık
aracılığı ile Komisyona bildirir.
b) Uygun olmayan bir asansör veya güvenlik aksamı "CE"
uygunluk işareti taşıyorsa, Bakanlık işareti kullanana karşı gerekli
tedbirleri alır ve Müsteşarlık aracılığı ile Komisyonu
bilgilendirir.
c) Asansörü monte eden asansör firması, binanın veya inşaatın
sorumlusu ile irtibata geçerek, gerekli bilgi alış verişini
sağlamalı ve asansörün iyi çalışmasını ve güvenlikli kullanımını
sağlamak için gerekli tedbirleri almalıdır.
d) Asansör firması, asansör kuyusunun asansörün çalışması ve
güvenliği için gerekenin dışında bir boru tertibatı, tel sistemi ya
da başka bir donatımın olmamasını sağlayacak gerekli tedbirleri
almalıdır.
e) Bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin (a) bendi ve 13 üncü
maddenin (c) ve (d ) bentleri hükümleri saklı kalmak kaydıyla bu
Yönetmelik hükümleri, asansörlerin bu Yönetmelikte belirlenmemiş bir
şekilde değiştirilmesi anlamına gelmesi şartıyla, Bakanlığın söz
konusu asansörler hizmete girdiğinde veya kullanıldığında kişilerin
korunmasını sağlamak için gerekli gördüğü uygun şartları bu
Yönetmeliğe uygun olarak koyma haklarını etkilemez.
YEDİNCİ BÖLÜM
Asansör Tesis ve İşletme Uygulamaları
Proje
Madde 14 - Asansörün avan ve tatbikat projeleri,
Elektrik-Elektronik ve Makine Mühendisleri tarafından tespit edilen
esaslara uygun olarak müştereken hazırlanır.Projelerin
hazırlanmasında Türk standartları esas alınacaktır, Türk
standartları kapsamı dışındaki işler için menşei ülke standartları
esas alınır. Asansör avan projeleri mimari proje ile birlikte
yapılacak ve mimari projeye esas teşkil eder.Asansörün
tesisi ile ilgili tatbikat projeleri ise asansör montajı yapılmadan
önce ilgili makama onaylattırılır.İşletme ruhsatı alınması
aşamasında ilgili kuruma ve asansör yaptırıcısına projeler ruhsatla
birlikte verilir.
Trafik Hesabı
Madde 15 - Mimari tatbikat projelerinin yapımından evvel,
yapının özellik ve kullanım şartlarına uygun trafik hesabı
yapılmalıdır.
a) Trafik hesabı, standart kapsamındaki işler için ilgili
standardına, standart kapsamı dışındaki işler ve komple ithal işler
için ise menşei ülkenin hesap usullerine göre asansör projelerini
hazırlayan mühendis tarafından yapılır.
b) Trafik hesabında kabul edilen ana kriterlerin
sorumluluğundan bu kriterleri veren mimar, hesap sonucu bulunan
asansör sayısı ve karakteristiğinin sorumluluğundan projeyi
hazırlayan mühendis sorumludur.
Mukavemet Hesabı ve Mekanik Proje
Madde 16 - Mukavemet hesabı ve mekanik proje ile ilgili hususlar
aşağıda belirtilmiştir.
a) Asansörün yapısını ilgilendiren mukavemet hesapları:
İnşaatın statik hesabına uygun olmak üzere asansörün makine
dairesine, kuyu dibine ve ray tespit yerlerine gelecek yüklerin
miktar ve cinsini gösteren hesaplardır ve bu hesaplar makine
mühendisleri tarafından tanzim edilerek imzalanır.
b) Asansörün imalatını ilgilendiren mukavemet hesapları :
Asansörün projesine uygun, ilgili standartlara göre makine
mühendisleri tarafından yapılacak mukavemet hesaplarıdır.
c) Asansöre ait mekanik projeler makine mühendisi tarafından
tanzim edilerek imzalanır. Asansörün mekanik kısımlarından makine
mühendisi, teknik uygulama sorumlusunun nezaretinde projeye uygun
olarak yapılmasından asansör firması sorumludur.
Elektrik Projeleri
Madde 17 - Asansöre ait elektrik-elektronik projeleri
elektrik-elektronik mühendisi tarafından tanzim ve imza edilir.
Asansörün elektrik-elektronik ile ilgili kısımlarından
elektrik-elektronik mühendisi, teknik uygulama sorumlusunun
nezaretinde projeye uygun olarak yapılmasından asansör firması
sorumludur. Elektrik projeleri işletme ruhsatı müracaatı esnasında
verilir.
Asansörün Kurulacağı İnşaat Mahalli
Madde 18 - Yapılarda asansör tesisinin kurulacağı inşaat
mahalleri, mutlaka bu Yönetmeliğin 15 inci maddesindeki trafik
hesabı sonucunda bulunan sayı ve karakteristiğe uygun asansörler
için standartların öngördüğü boyutlarda olmalıdır.
İnşaat Mahallinin Özellikleri
Madde 19 - Asansör tesisinin kurulacağı inşaat mahallinin
özellikleri şunlardır:
a) Kat kapıları önündeki sahanlık, varsa Türk standartlarına,
yoksa uluslar arası geçerli standartlara uygun büyüklükte olmalıdır.
b) Asansör makine dairesine çıkış merdiveni, binanın ana
merdiveni özelliğinde olmalıdır.
c) Asansör kuyusunun iç yüzü beton perde değilse, toz
tutmayacak şekilde perdahlı sıva yapılmalıdır.
İş Kazaları ve Diğer Sorunlar
Madde 20 - a) Asansör montajına başladıktan sonra, asansör
kuyusunda olabilecek iş kazaları ve diğer sorunlardan, asansör
firmasının elemanlarının çalıştığı anlarda asansör firması; diğer
zamanlarda ise inşaat firması sorumludur. Bu durum montaja
başlandığı anda asansör firması ve inşaat firması arasında
hazırlanacak bir tutanakla belirlenir.
b) Asansör kuyularının bakımı esnasında yeterli derecede
aydınlık olabilmesi için, asansör kuyusuna makine dairesinden
kumandalı sabit aydınlatma tesisatı yapılmalıdır.
İşletme Ruhsatı
Madde 21 - İşletme Ruhsatı, asansör firması tarafından
Belediyeden veya Belediye hudutları dışındaki yapılar için
Valilikten alınan belgedir. Bu belge verilirken; asansör firmasınca
bu Yönetmelik gereği asansörün tasarımı, projelendirilmesi (avan,
uygulama, mukavemet, trafik hesapları), imalatı ve montajı yapılarak
ve bakım sözleşmesiyle bakımı üstlenilerek, can ve mal güvenliği
açısından uygun olması ve CE uygunluk işareti ile Onaylanmış
Kuruluştan alınan AT tip inceleme belgesinin ve AT uygunluk
beyanının varlığı aranır. Belgesi bulunan ve CE uygunluk işareti
taşıyan asansörler için ilgili kurumlarca ruhsat aşamasında ayrıca
inceleme ve denetim yapılmaz.
Bina Sorumlusu
Madde 22 - Bina sorumlusu, asansörün, bu Yönetmelik kurallarına
uygun olarak güvenli bir şekilde çalışmasını sağlamak amacı ile ayda
bir defa düzenli bakımını ve onarımını bu Yönetmelikte tarif edilen
asansör firmasına veya yetkili servisine yaptırmaktan ve
kullanıcıların can ve mal güvenliğinin tam olarak sağlanması amacı
ile gerek kullanım hatalarından, gerekse harici müdahalelerden
meydana gelebilecek olan tehlikelerin önlenmesi için yapının bağlı
bulunduğu belediye veya valilik tarafından ilk kontrolünü asansörün
işletmeye açılmasından iki yıl sonra, daha sonraki kontrollerini de
her yıl yaptırmaktan sorumludur.
Bakım
Madde 23 - Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörün kullanılması
esnasında, temel sağlık ve emniyet gereklerinin devamlılığını
teminen sürekli kontrol altında tutulabilmesi için;
a) Bina sorumlusu ile bir asansör firması veya onun yetkili
servisi arasında garanti müddetince geçerli aylık bakım ve servis
hizmetleri anlaşması yapılması zorunludur. Ayrıca, asansör firması
arızaya müdahale zamanını söz konusu anlaşma metninde belirtmelidir.
b) Anlaşma yapılan firma, asansörü imal eden asansör firması
veya onun yetkili servisi olabileceği gibi, bir başka asansör
firması veya onun yetkili servisi olabilir. Ancak, garanti süresince
aylık bakım ve servis hizmetleri için anlaşmaya bağlanan firma
muhakkak asansörü imal eden asansör firması veya onun yetkili
servisi olmalıdır.
c) Aylık bakım ve servis hizmeti verilen asansörde, orijinal
yedek parça kullanılır.
d) Asansörü imal eden firma, yaptığı her tip ve özellikteki
asansörün orijinal yedek parçalarını 10 yıl süreyle stokta
bulundurmak ve kendisince imal edilen asansöre aylık bakım ve servis
hizmeti veren bir başka asansör firması veya onun yetkili servisinin
veya bina sorumlusunun bu konudaki talebini, acilen ve normal piyasa
koşullarında mutlaka karşılamak zorundadır.
Yıllık Kontrol
Madde 24 - Yapının bağlı bulunduğu belediyelerce veya belediye
hudutları dışındaki yapılar için valiliklerce en az yılda bir kere
her asansörün kontrolü yapılır. Ancak kadrosunda yeterli teknik
eleman bulunmayan belediyeler veya valilikler yıllık kontrol işini
dışarıdan elektrik ve/veya makine mühendisine yaptırabilir. Bu
mühendis emniyet ve işletme yönünden tesisin işletilmesine engel
bulunmadığını belirten ve sorumluluğunu taşıyan bir rapor verir.
Bu rapor 3 nüsha olarak düzenlenir; birer nüshası belediyede veya
valilikte, asansör firmasında veya yetkili servisinde ve bina
sorumlusunda muhafaza edilir. Bu raporun tanzim ettirilmesinin
takibinden asansörün bulunduğu bina sorumlusu ve bakımını yapan
firma müştereken sorumludur.
Kullanıcılar ile İlgili Hususlar
Madde 25 - Asansör kullanan kişilerin aşağıdaki hususlara
dikkat etmeleri gerekir.
Asansörün özelliğine göre farklılık arz edecek hususları asansör
firması veya bakımcı firma yazılı olarak ilgililere verir, ilgililer
bu bilgileri kullanıcılara aktarır ve görebilecekleri yere asarlar.
Bu bilgiler şunlardır:
a) Asansör içinde kat arasında kalan kişilerin
kurtarılmasında asansör firması veya bakımcı firmanın yazılı
talimatına aynen uyulması,
b) Asansöre 12 yaşından küçüklerin yalnız binmelerinin
önlenmesi,
c) Asansöre girerken kabinin o katta olup olmadığına dikkat
edilmesi,
d) Asansöre girip çıkarken oyalayıcı hareketlerde bulunmayıp
bu işin süratle yapılması,
e) Asansör kullanıcısının kat kapısını içeriden veya dışardan
mutat şeklin dışında açmaya uğraşmaması,
f) Asansör kullanıcısının kat arasında kaldığında kapı camını
kırarak çıkmaya çalışmaması,
g) Kapısız kabinlerde asansör kullanıcısının kabin içinde
seyir halinde hareketli olan kapı tarafındaki duvara kendisinin veya
beraberindekilerin veya eşyalarının temasına meydan vermemesi,
h) Asansör kullanıcısının kabin üstündeki çıkış kapağından
kendi başına çıkmaya çalışmaması (bu kapak sadece dışarıdan
kurtarmak isteyenler için kullanılır),
i) Kabin içine konan yüklerin dengeli yüklenmesine dikkat
edilmesi, kabin hareket halinde iken bu yüklerin kaymaması için
tedbir alınması,
j) Anlaşmalı bakım yapan firma dışında başka bir firma ve
kişilerin asansöre müdahale ettirilmemesi.
İstisnalar
Madde 26 - Makine dairesiz yapılan asansörler için makine
dairesi ile ilgili hükümler uygulanmaz. Ancak asansör firması
tarafından muhtemel riskleri önleyici tedbirler alınmalıdır. Ayrıca
güvenlik şartları ile standartların ön gördüğü diğer şartlar da
uygulanır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Bildirimler
Madde 27 - Bildirimlere ilişkin hususlar aşağıda belirtilmiştir.
a) Bakanlıkça, 95/16/EC sayılı Avrupa Birliği direktifi
dikkate alınarak hazırlanan bu Yönetmeliğin uygulamaya konulduğu
Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona ve Avrupa Birliği üyesi ülkelere
bildirilir.
b) Bu Yönetmelik hükümleri gereğince, herhangi bir asansöre
veya güvenlik aksamına 9 uncu ve 13 üncü maddelerle getirilen her
türlü sınırlama, yasaklama ve tedbirlerin alınmasını gerektiren
sebepler belirtilerek, Bakanlıkça en kısa süre içinde ilgili
taraflara ve Müsteşarlık aracılığı ile Komisyona ve Avrupa Birliği
üyesi ülkelere bildirilir.
Gizlilik
Madde 28 - Bakanlık, Onaylanmış Kuruluş ve bu Yönetmeliğin
uygulanmasına katılan bütün taraflar, görevlerini yerine getirmeleri
sırasında temin ettikleri bütün bilgilerin gizliliğini sağlar.
Aykırı Davranışlarda Uygulanacak Hükümler
Madde 29 - Bu Yönetmeliğin Yedinci Bölümünde yer alan hizmete
ilişkin hususlara aykırı hareket edenler hakkında 4077 sayılı Kanun
ve bu Yönetmeliğin ürünlere ilişkin hükümlerine aykırı davranışta
bulunanlara ise 4703 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat
Madde 30 - 20/12/1995 tarihli ve 22499 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Asansör Yönetmeliği, bu Yönetmeliğin zorunlu olarak
uygulamaya girdiği tarihten itibaren yürürlükten kaldırılmıştır.
Düzenlemeler
Madde 31 - Bakanlık, bu Yönetmeliğin uygulanması ile ilgili
olarak gerekli mevzuat düzenlemelerini yapmaya yetkilidir.
Ulusal Daimi Komite
Madde 32 - Bu Yönetmeliğin uygulanması ve işlerliğinin
sağlanması amacıyla, gerektiğinde, Bakanlık koordinasyonunda ilgili
kamu ve özel kurum ve kuruluşlarının temsilcilerinden oluşan Ulusal
Daimi Komite kurulabilir. Bu komiteye iştirak edecek kurum ve
kuruluşlar ve komitenin çalışma usul ve esasları yayımlanacak tebliğ
ile belirlenir.
Geçici Madde 1 - Bu Yönetmelik, yürürlüğe girdiği tarihten 18
ay sonra zorunlu olarak uygulanır. Bu süre zarfında gerek bu
Yönetmeliğin hükümlerine uygun üretilen, gerekse 30 uncu maddede
belirtilen Asansör Yönetmeliği ve ilgili standardına uygun imal
edilen ürünler piyasaya arz edilebilir.
Yürürlük
Madde 33 - Bu Yönetmelik yayım tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 34 - Bu Yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı
yürütür.
|
